Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təşəbbüsü ilə keçirilən, Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illiyinə həsr olunmuş **Türk Dünyası Həftəsi** uğurla başa çatmışdır.

Azturkxeber.az-ın məlumatına görə, Türk Dövlətləri Təşkilatına sədrliyi dövründə Azərbaycanın ev sahibliyi etdiyi bu mötəbər tədbirlər silsiləsi 1926-cı ildə Bakıda keçirilmiş Birinci Türkoloji Qurultayın elmi və mənəvi irsinin yenidən dəyərləndirilməsi, ortaq türk mədəni irsinin təbliği və türk dövlətləri arasında humanitar əməkdaşlığın daha da möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb etmişdir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin tədbir iştirakçılarına ünvanladığı müraciətdə də vurğulandığı kimi, Birinci Türkoloji Qurultayın ideyaları bu gün də türk dünyasının ortaq humanitar məkanının formalaşmasının əsas mənəvi və intellektual dayaqlarından biri olaraq qalır. Dövlət başçısı qeyd etmişdir ki, Türk Dünyası Həftəsi zəngin tarixi-mənəvi irsin yaşadılmasına, öyrənilməsinə və gələcək nəsillərə ötürülməsinə mühüm töhfə verəcəkdir.

Türk Dünyası Həftəsi yüksək beynəlxalq təmsilçilik səviyyəsi ilə yadda qalmışdır. Tədbir iştirakçılarına Azərbaycan Respublikası Prezidenti cənab İlham Əliyevin müraciəti ilə yanaşı, türk dövlətlərinin beş dövlət başçısının rəsmi müraciətləri təqdim olunmuş, yubiley tədbirlərinə göstərilən yüksək siyasi dəstək və Birinci Türkoloji Qurultayın irsinə verilən önəm bir daha nümayiş etdirilmişdir. Eyni zamanda, Türk Dövlətləri Təşkilatı, TÜRKSOY, **Beynəlxalq Türk Akademiyası** və Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu da daxil olmaqla türk dünyasının aparıcı beynəlxalq əməkdaşlıq qurumları tədbirlərdə fəal iştirak etmiş, Türk Dünyası Həftəsinin yüksək səviyyədə təşkilinə və məzmununun zənginləşdirilməsinə mühüm töhfə vermişlər.

Həftə çərçivəsində beynəlxalq elmi konfranslar, panel müzakirələri, beş sərgi, təqdimatlar, konsert proqramları və digər mədəni tədbirlər təşkil edilmiş, türk dövlətlərindən və dünyanın müxtəlif ölkələrindən alimlər, türkologiya üzrə tədqiqatçılar, dövlət rəsmiləri, mədəniyyət xadimləri və ictimaiyyət nümayəndələri iştirak etmişlər. Proqrama uyğun olaraq təşkil edilmiş tematik sərgilərdə Birinci Türkoloji Qurultayın tarixi irsi, türk xalqlarının ortaq mədəni dəyərləri və zəngin mədəni irsi nümayiş etdirilmişdir. Bununla yanaşı, yubiley münasibətilə hazırlanmış xüsusi sənədli filmin, eləcə də süni intellekt texnologiyalarından istifadə olunmaqla ərsəyə gətirilmiş innovativ filmin təqdimatı keçirilmiş və iştirakçılar tərəfindən böyük maraqla qarşılanmışdır.

**Türk Dünyası Həftəsi çərçivəsində nəşr fəaliyyəti də xüsusi yer tutmuşdur. Təxminən on adda elmi nəşr və kitab ictimaiyyətə təqdim edilmiş, onların əksəriyyətində Birinci Türkoloji Qurultay və türkologiya sahəsində aparılmış yeni elmi araşdırmaların nəticələri öz əksini tapmışdır. Xüsusilə, Azərbaycan Milli Kitabxanası tərəfindən nəşr edilmiş Birinci Türkoloji Qurultayın yeni stenoqrafik materialları gələcək tədqiqatlar üçün mühüm mənbə kimi əhəmiyyət daşıyır. Nəşrə sovet dövründə müxtəlif səbəblərdən dərc edilməmiş çıxışların da daxil edilməsi Qurultayın elmi irsinin daha dolğun şəkildə bərpasına və gələcək nəsillərə çatdırılmasına mühüm töhfə olmuşdur.**

Tədbirlər zamanı Birinci Türkoloji Qurultayın tarixi əhəmiyyəti, ortaq dil və mədəni irsin qorunması, elmi əməkdaşlığın genişləndirilməsi, türk xalqlarının ortaq yaddaşının möhkəmləndirilməsi, müasir dövrdə humanitar inteqrasiyanın inkişaf perspektivləri ətrafında geniş fikir mübadiləsi aparılmışdır.

Türk Dünyası Həftəsinin ən mühüm nəticələrindən biri tədbir iştirakçıları tərəfindən **Xankəndi Bəyannaməsinin qəbul edilməsi** olmuşdur. Bəyannamədə elm, təhsil, dil, mədəniyyət və ortaq tarixi irsin qorunması sahələrində türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın gələcək inkişaf istiqamətləri müəyyən edilmiş, Birinci Türkoloji Qurultayın ideyalarına sadiqlik bir daha təsdiqlənmişdir.

Bəyannamədə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illiyinin dövlət səviyyəsində qeyd olunması təşəbbüsü, yubiley tədbirlərinin keçirilməsi ilə bağlı Sərəncamı və türk dünyasının inteqrasiyasına verdiyi töhfələr yüksək qiymətləndirilmişdir. Eyni zamanda, yubiley münasibətilə təbriklərini çatdıran dövlət başçılarına, beynəlxalq təşkilatlara və tərəfdaş qurumlara təşəkkür ifadə edilmişdir.

Həftə çərçivəsində iştirakçılar Bakıda Birinci Türkoloji Qurultayın keçirildiyi tarixi məkanlarla tanış olmuş, daha sonra Qarabağa səfər edərək Xankəndidə təşkil olunan yekun tədbirlərdə iştirak etmiş, bununla da türk dünyasının ortaq tarixi yaddaşı ilə Azərbaycanın müasir inkişaf reallıqları arasında mənəvi və tarixi bağlılıq bir daha nümayiş etdirilmişdir.

Türk Dünyası Həftəsi bir daha nümayiş etdirdi ki, yüz il əvvəl Bakıda əsası qoyulan ideyalar bu gün Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində həyata keçirilən humanitar əməkdaşlığın ideoloji təməlini təşkil edir. Azərbaycan isə bu prosesin təşəbbüskarı və fəal iştirakçısı kimi ortaq dəyərlərin qorunmasına, mədəni inteqrasiyanın dərinləşdirilməsinə və türk dünyasının gələcək inkişafına bundan sonra da ardıcıl töhfə vermək əzmindədir.

Keçirilmiş tədbirlər, qəbul edilmiş qərarlar və formalaşmış yeni əməkdaşlıq istiqamətləri Türk Dünyası Həftəsinin təkcə Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illik yubileyinə həsr olunmuş silsilə tədbirlər toplusu deyil, həm də türk dünyasının ortaq elmi, mədəni və humanitar əməkdaşlığının gələcək inkişafı üçün mühüm beynəlxalq platforma olduğunu bir daha təsdiqləmişdir.