Ötən həftə Finlandiyanın “The Lahti Symphony” orkestrinin konsertində qiymətli bir skripkanın yerə düşməsi ilə bağlı insident geniş ajiotaj yaratdı və diqqəti nadir musiqi alətlərinin dəyərinə çəkdi.

Azturkxeber.az xəbər verir ki, ifa zamanı dirijor Mettyu Hols Elina Vyahlyaya məxsus skripkaya təsadüfən toxunub və musiqi aləti səhnəyə düşüb. Usta Yarkko Niemi aləti tez bir zamanda bərpa edib və onun səsi tam qorunub saxlanılıb.

Artıq 20 ildən artıqdır ki, bu sahədə çalışan Yarkko Niemi bahalı skripkaların hazırlanması və bərpası üzrə ixtisaslaşıb. Onun sözlərinə görə, bu cür alətlərin dəyəri milyonlarla, hətta on milyonlarla avroya çata bilər. Qiymət bir neçə amillə müəyyən edilir: onun mənşəyi, ustanın adı, yaşı, vəziyyəti və istifadə tarixi.

Xüsusilə qiymətli olan alətlər XVII və XVIII əsrlərdə skripka istehsalının mərkəzi olan İtaliyanın Kremona şəhərində istehsal olunub. Ən məşhur skripka ustaları arasında Antonio Stradivari, Qvarneri ailəsi və Amati var. Təxminən 300 il tarixi olan skripkalar unikal hesab olunur. Onlar artıq istehsal olunmur və bu unikal musiqi alətlərinin dəyəri zamanla artır, bəzən bir neçə onillik ərzində qiymətləri ikiqat və ya üçqat qalxır.

Skripkaların hazırlandığı material da əhəmiyyətli rol oynayır. Ənənəvi olaraq, üst hissə küknardan, gövdə və boyun ağcaqayın ağacından, barmaq lövhəsi isə qara ağacdan hazırlanır. Köhnə ağac yüksək keyfiyyətli səsi təmin edir. Bundan əlavə, uzun ifa tarixinə malik alətlər qiymətləndirilir - peşəkar musiqiçilər tərəfindən müntəzəm olaraq ifa edilən skripkalar ən yaxşı akustik keyfiyyətlərini qoruyub saxlayır.

Nieminin sözlərinə görə, Finlandiya XVII əsrə aid alətlər də daxil olmaqla, heyrətamiz dərəcədə çox sayda qiymətli skripka ilə öyünür. Əvvəllər bu cür alətlər daha çox ailələrə və ya fondlara məxsus idi, lakin son illərdə investorlar onlara getdikcə daha çox maraq göstərirlər. Onlar skripkaları alır və aparıcı musiqiçilərə borc verirlər ki, bu da alətləri işlək vəziyyətdə saxlayır və bazar dəyərini artırır.

Hətta kiçik zədə dəydikdə belə, skripkanın qiyməti əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər. Məsələn, korpusdakı çat onun qiymətini orijinal dəyərinin yarısına və ya hətta üçdəbirinə qədər ucuzlaşdıra bilər. Elina Vyahlyayanın skripkasında zədə də kiçik olub. Burada söhbət təkcə pərçiminin azacıq aralanmasından gedirdi və onu səliqə ilə düzəltmək mümkün olub.

Həmin alət XVIII əsrdə usta Covanni Battista Qvadanini tərəfindən hazırlanıb. Nieminin sözlərinə görə, skripkaçının bəxti gətirib: oxşar şəraitdə alət tamamilə parçalana bilərdi.