Bu gün Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan liderləri arasında 2020-ci il noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli Bəyanatın növbəti ildönümüdür. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev, Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putin və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan tərəfindən imzalanan bu sənəd Azərbaycanın Vətən müharibəsində qazandığı tarixi Qələbənin siyasi nəticələrini təsdiqləyən mühüm hadisə kimi yadda qalıb.

2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan və 44 gün davam edən Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində həlledici mərhələ oldu. Azərbaycan Ordusunun uğurlu hərbi əməliyyatları nəticəsində işğal altında olan ərazilərin əhəmiyyətli hissəsi azad edildi. Şuşanın azad olunması isə müharibənin taleyini müəyyənləşdirən əsas hadisələrdən biri oldu.

Noyabrın 10-da imzalanan üçtərəfli Bəyanat hərbi əməliyyatların dayandırılmasını və regionda yeni siyasi reallığın formalaşmasını təmin etdi. Sənədə əsasən, Ermənistan silahlı qüvvələri Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonlarını Azərbaycana qaytarmalı, tərəflər arasında atəşkəs təmin edilməli, bölgədə Rusiya sülhməramlı kontingenti yerləşdirilməli idi.

Üçtərəfli Bəyanat yalnız hərbi əməliyyatların dayandırılması sənədi deyil, həm də regionda kommunikasiyaların açılması, iqtisadi əlaqələrin bərpası və gələcək əməkdaşlıq imkanlarının müəyyənləşdirilməsi baxımından əhəmiyyətli siyasi sənəd idi.

Bəyanatın mühüm müddəalarından biri regionda nəqliyyat və iqtisadi əlaqələrin bərpası ilə bağlı idi. Bu istiqamət Azərbaycan və Ermənistan arasında gələcək münasibətlərin normallaşdırılması, eləcə də regionun tranzit potensialının artırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı.

Sənəd Azərbaycanın hərbi-siyasi üstünlüyünü beynəlxalq səviyyədə təsdiqləyən mühüm mərhələ kimi qiymətləndirildi. Eyni zamanda, müharibədən sonrakı dövrdə regionda sülhün və sabitliyin təmin olunması məsələsi gündəliyin əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi.

10 Noyabr Bəyanatı Azərbaycanın müasir tarixində mühüm dönüş nöqtəsi hesab olunur. Bu sənəd nəticəsində Ermənistanın kapitulyasiya xarakterli öhdəlikləri qəbul etməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm addımların atılması mümkün oldu.

Sonrakı illərdə Azərbaycan öz suverenliyinin tam bərpası istiqamətində ardıcıl siyasət həyata keçirdi. 2023-cü ilin sentyabrında Qarabağda keçirilən antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycanın bütün ərazisində dövlət suverenliyi təmin edildi. Bu hadisə 2020-ci ildə əldə edilmiş hərbi-siyasi nəticələrin davamı və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün tam bərpası baxımından tarixi əhəmiyyət daşıdı.

Bu gün 10 Noyabr Bəyanatının ildönümü yalnız keçmiş hadisələrin xatırlanması deyil, həm də regionun gələcək inkişaf perspektivlərinin qiymətləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.

Azərbaycanın əsas məqsədlərindən biri regionda davamlı sülhün təmin edilməsi, kommunikasiyaların açılması və iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsidir. Davamlı sülhün əldə olunması Cənubi Qafqazda yeni iqtisadi imkanların yaranmasına, nəqliyyat marşrutlarının inkişafına və xalqlar arasında münasibətlərin normallaşmasına şərait yarada bilər.

10 Noyabr 2020-ci il üçtərəfli Bəyanatı Azərbaycanın müasir tarixində mühüm siyasi və diplomatik hadisə kimi xüsusi yer tutur. Bu sənəd Vətən müharibəsində qazanılmış Qələbənin nəticələrini təsdiqləyərək regionda yeni geosiyasi reallıqların formalaşmasına təkan verdi.

Azərbaycan xalqı üçün 10 Noyabr tarixi yalnız hərbi əməliyyatların başa çatmasını deyil, həm də milli iradənin, dövlətçilik əzminin və tarixi ədalətin bərpasının simvoludur. Bu gün həmin hadisələrin ildönümü Azərbaycanın müstəqillik, suverenlik və regional sülh istiqamətində həyata keçirdiyi siyasətin əhəmiyyətini bir daha ön plana çıxarır.

Azturkxeber.az İnformasiya Agentliyinin rəhbəri Sahilə Bayramlı