Qlobal təbii qaz bazarı Yaxın Şərqdəki münaqişə səbəbindən əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib. Davam edən böhran bazarı sarsıdır, böyük təchizat şoku bazarda əsas göstəriciləri pozur və gözlənilən mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) təchizatını isə axsadır.

Bu barədə Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (IEA) məlumatında deyilir.

Bildirilir ki, davamlı təchizat şoku və infrastruktura dəyən ziyan qiymət dəyişkənliyini artırır və qlobal qaz balanslarının yumşalmasını gecikdirir. Mart ayının əvvəlindən bəri Hörmüz boğazının bağlanması görünməmiş qeyri-müəyyənlik yaradıb və əsas idxal bölgələrində kəskin qiymət artımlarına səbəb olub. Bu da əsas LNG idxal bazarlarında təbii qaz tələbatının azalması ilə nəticələnib. Böhran 2025-2026-cı il istilik mövsümündə müşahidə olunan bazarın yenidən tarazlaşması tendensiyasını da pozub. Bu dövrdə, xüsusilə Şimali Amerikada LNG təchizatında güclü artım isə qiymətlərin qismən aşağı düşməsinə səbəb olub.

Qeyd olunur ki, mart ayında Şimali Amerika, Avropa və Şərqi Asiyada havanın soyuq keçməsi qaz tələbatında güclü artımlara səbəb olub. Bu da hava şəraitindən asılı olaraq bərpaolunan enerji istehsalının artan payı olan sistemlər də daxil olmaqla, enerji təhlükəsizliyi üçün qaz təchizatının çevikliyinin əhəmiyyətini göstərib. Yaxın Şərq münaqişəsi Hörmüz boğazının LNG yükləri üçün faktiki olaraq bağlanması ilə nəticələndiyindən bazar şərtləri kəskin şəkildə dəyişib. Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindən ixracın kəskin azalması digər bölgələrdən daha yüksək məhsuldarlıqla qismən kompensasiya edilib.

“Qlobal təchizat zəncirlərində fasilələr yayılmağa başladıqca, LNG tədarükləri də azaldı və aprel ayında daha nəzərəçarpacaq dərəcədə azalma müşahidə olundu. Yüksək qiymətlər, mülayim hava şəraiti və qaz istehlakının azaldılmasına yönəlmiş siyasət tədbirlərinə cavab olaraq əsas idxal bazarlarında təbii qaza tələbat zəiflədi. Martda Avropada təbii qaza tələbatın azalması əsasən bərpaolunan elektrik enerjisi istehsalının güclənməsi ilə bağlıdır. Bir neçə Asiya ölkəsi də təchizat böhranı fonunda qaz istifadəsini məhdudlaşdırmaq üçün yanacaq dəyişdirmə və tələbata əsaslanan tədbirləri görməyə başladı”, - deyə məlumatda vurğulanır.