Pakistanın The Nation qəzetində Mərkəzi Asiya üzrə ekspert Tazin Akhtar tərəfindən Qarabağ regionunda minalanmış ərazilərin təhlükəsi barədə məqalə dərc olunub.

“Qarabağ dünyadakı ən çox minalanmış ərazilərdən biridir: yüz minlərlə mina mülki infrastrukturun, kənd təsərrüfatı sahələrinin və məzarlıqların altında qalıb. İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra vəziyyət dəyişməyib — azərbaycanlılar hələ də Ermənistanda istehsal olunmuş minaların qurbanı olurlar.

1990-cı illərin əvvəllərindən minalar minlərlə insanın ölüm və xəsarət almasına səbəb olub. 2020-ci il müharibəsindən sonra isə qurbanların sayı artıb; onların arasında mülki vətəndaşlar, jurnalistlər və dövlət qulluqçuları var, xüsusən Kəlbəcər bölgəsində.

ANAMA və Azərbaycan Baş Prokurorluğunun məlumatına görə, 2020-ci ilin sonlarından bəri minalar və partlamamış döyüş sursatları nəticəsində 415-dən çox şəxs xəsarət alıb: 71 nəfər ölüb, 344 nəfər yaralanıb. Təxminən 253 mina hadisəsi qeydə alınıb.

1990-cı illərin əvvəllərindən minaların qurbanı olmuş azərbaycanlıların sayı 3400-dən çoxdur. Bakı hesab edir ki, işğal illərində 1,5 milyondan çox mina basdırılıb, lakin bir çox ərazilər Ermənistan tərəfindən təqdim edilmiş xəritələrdə əks olunmayıb.

2020-ci ildən bəri 248 min hektardan çox ərazi təmizlənib və 236 mindən çox mina və partlamamış döyüş sursatı zərərsizləşdirilib, lakin dəqiq xəritələrin olmaması kritik təhlükəni saxlayır. Minalar kənd təsərrüfatı və meşə torpaqlarını yararsız edir, ekoloji ziyan vurur və regionun bərpasını ləngidir.

2025-ci ilin avqustunda Vaşinqtonda imzalanmış atəşkəs sazişindən sonra Ermənistan dəqiq mina xəritələrini təqdim etməli idi, lakin müəllifin sözlərinə görə, bu məsələ nəzərə alınmayıb. Hətta 2020-ci ildən sonra da mina basdırılması davam edib.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev mina problemini ərazilərin bərpası və məcburi köçkünlərin geri qayıtması üçün əsas əngəl hesab edir və beynəlxalq ictimaiyyəti minalardan təmizlənməyə dəstək verməyə çağırır.

“Minalar yalnız humanitar böhran yaratmır, həm də uzunmüddətli sülh üçün təhlükədir. Müharibələr bitir, amma onların nəticələri on illərlə insanların həyatını məhv edə bilər”, — deyə ekspert yekunlaşdırır.