Təhsil hər bir ölkənin sosial-iqtisadi inkişafının əsas dayaqlarından biridir. Azərbaycanda ümumi təhsil sahəsi son illərdə həyata keçirilən islahatlar, infrastrukturun yenilənməsi, rəqəmsal həllərin tətbiqi və müəllim hazırlığının təkmilləşdirilməsi istiqamətində mühüm inkişaf mərhələsindən keçir. Bununla yanaşı, müasir dövrün tələbləri təhsil sisteminin davamlı yenilənməsini və dəyişən dünyaya uyğunlaşmasını zəruri edir.

Azərbaycan Respublikası Təhsil Cəmiyyəti Məktəbəqədər və ibtidai təhsil üzrə koordinatoru Ləman Babayeva ölkədə ümumi təhsilin hazırkı vəziyyəti və perspektivləri barədə danışıb. O qeyd edib ki, hazırda ölkə məktəblərində tədris prosesi dövlət təhsil standartları və kurikulum əsasında təşkil olunur. Şagirdlərin fundamental bilik və bacarıqlar əldə etməsi məqsədilə əsas fənlər üzrə sistemli tədris həyata keçirilir. Son illərdə rəqəmsal texnologiyaların təhsil prosesinə inteqrasiyası da sürətlənib. Bir çox ümumtəhsil müəssisəsində kompüter sinifləri yaradılıb, elektron resurslardan, interaktiv lövhələrdən və digər rəqəmsal vasitələrdən istifadə genişlənib. Lakin bu imkanların bütün məktəblərdə eyni səviyyədə təmin olunması istiqamətində işlərin davam etdirilməsinə ehtiyac duyulur.

L.Babayeva bildirib ki, tədris prosesinin əsas iştirakçısı olan müəllimlər şagirdlərin bilik və bacarıqlarının formalaşdırılması üçün məsuliyyət daşıyırlar. Onların peşəkar inkişafı istiqamətində müxtəlif proqramlar həyata keçirilsə də, siniflərdə şagird sayının çoxluğu, iş yükünün artması və digər təşkilati amillər tədrisin səmərəliliyinə müəyyən təsir göstərə bilir. Eyni zamanda, şəhər və kənd məktəbləri arasında maddi-texniki baza və təhsil imkanları baxımından müəyyən fərqlər mövcuddur. Son illərdə yeni məktəb binalarının tikilməsi və mövcud təhsil müəssisələrinin əsaslı təmiri bu fərqlərin azaldılmasına xidmət etsə də, regionlarda təhsil imkanlarının daha da genişləndirilməsi aktual olaraq qalır.

“Şagirdlərin təhsil nailiyyətləri yalnız məktəbdə aparılan tədrisdən asılı deyil. Bu prosesdə müəllimin peşəkarlığı, ailənin dəstəyi, şagirdin motivasiyası və davamlı özünüinkişaf istəyi mühüm rol oynayır. Təhsildə uğurlu nəticələr məhz bu amillərin qarşılıqlı vəhdəti sayəsində əldə olunur”, - deyə L.Babayeva bildirib.

Müsahibimiz diqqətə çatdırıb ki, yaxın 10–15 il ərzində məktəblərin fəaliyyət modeli bugünkündən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənə bilər. Süni intellekt texnologiyalarının geniş tətbiqi nəticəsində müəllimlərin işini dəstəkləyən yeni rəqəmsal alətlər formalaşacaq. Bu alətlər şagirdlərin bilik səviyyəsini təhlil edərək fərdi öyrənmə marşrutları təqdim edə, mövzuların izahında və səhvlərin təhlilində köməkçi rolunu oynaya bilər.

“Virtual və artırılmış reallıq texnologiyaları tarix, biologiya, fizika və digər fənlərin öyrənilməsində şagirdlərə hadisələri və prosesləri daha canlı şəkildə qavramaq imkanı yaradacaq. Qiymətləndirmə mexanizmlərinin də dəyişəcəyi gözlənilir. Ənənəvi test üsulları ilə yanaşı, layihə fəaliyyəti, tənqidi düşünmə, yaradıcılıq, problem həlletmə və komanda işi kimi bacarıqların qiymətləndirilməsi daha böyük əhəmiyyət kəsb edəcək. Fərdiləşdirilmiş təhsil yanaşmasının genişlənməsi nəticəsində hər bir şagird öz öyrənmə sürətinə, maraq dairəsinə və potensialına uyğun inkişaf imkanı əldə edəcək.

Rəqəmsal savadlılıq, proqramlaşdırma, süni intellekt və məlumatların analizi kimi istiqamətlərin ümumi təhsildə daha erkən yaşlardan öyrədilməsi qlobal təhsil tendensiyalarından biri hesab olunur. Bu istiqamətdə aparılan hazırlıq gələcək əmək bazarının tələblərinə uyğun insan kapitalının formalaşmasına töhfə verə bilər”, - deyə müsahibimiz qeyd edib.

L.Babayeva əlavə edib ki, bütün texnoloji yeniliklərə baxmayaraq, müəllimin təhsil prosesindəki aparıcı rolu dəyişməyəcək. Gələcəyin müəllimi yalnız bilik ötürən deyil, eyni zamanda, şagirdlərin düşünmə bacarıqlarını inkişaf etdirən, onları motivasiya edən, əməkdaşlıq və məsuliyyət kimi sosial səriştələri formalaşdıran mentor funksiyasını daha güclü şəkildə yerinə yetirəcək. Qarşıdakı dövrdə innovativ texnologiyaların tətbiqi, müəllim potensialının gücləndirilməsi, regionlar üzrə imkanların balanslaşdırılması və şagirdyönümlü təhsil modelinin genişləndirilməsi ölkədə təhsilin daha da inkişafına töhfə verəcək. Bununla yanaşı, məktəbin əsas missiyası – bilikli, yaradıcı, məsuliyyətli və vətəndaş mövqeyinə malik şəxsiyyət yetişdirmək – dəyişməz olaraq qalacaq.