İsveçrənin Bazel Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, sağlam “enerji stansiyaları”, yəni mitoxondrilərin zədələnmiş hüceyrələrə köçürülməsi onların sağ qalmasını artıra və enerji mübadiləsini bərpa edə bilər.

Azturkxeber.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Nature” jurnalında dərc olunub.

Mitoxondrilərin əsas funksiyası əksər hüceyrə prosesləri üçün “yanacaq” rolunu oynayan ATF-in istehsalıdır. Mitoxondrilərin düzgün işləməməsi və ya zədələnməsi hüceyrə ölümündə əsas rol oynayır, həm proqramlaşdırılmış ölüm (apoptoz), həm də nəzarətsiz ölüm (nekroz) proseslərində iştirak edir.

Hüceyrə kulturlarında, insan toxumalarında və siçan modellərində aparılan təcrübələrdə tədqiqatçılar göstəriblər ki, xüsusi “istiqamətləndirilmiş” mitoxondrilər orqanizm üzrə təsadüfi paylanmadan konkret hüceyrələrə, o cümlədən neyronlara və gözün tor qişası hüceyrələrinə seçici şəkildə daxil ola bilir.

Əsas nailiyyət molekulyar ünvanlama sistemi olub. Bu sistem sayəsində alimlər mitoxondrilərin hədəf hüceyrələrə çatdırılmasının effektivliyini təxminən 90 faizə qədər artırmağa nail olublar, halbuki istiqamətləndirmə olmadan bu göstərici xeyli aşağı idi. Hüceyrəyə daxil olduqdan sonra mitoxondrilər funksionallığını qoruyur və enerji istehsalında iştirak etməyə başlayır.

İrsi görmə pozuntuları olan pasiyentlərin hüceyrələri üzərində aparılan təcrübələrdə bu üsul hüceyrələrin enerji aktivliyini artırıb və stres təsirləri zamanı onların sağ qalmasını təxminən dörddəbir qədər yüksəldib. Oxşar nəticələr insanın göz toxumalarında da əldə olunub, burada zədələnmiş neyronların fəaliyyətinin yaxşılaşdığı müşahidə edilib.

Siçanlar üzərində aparılan təcrübələrdə görmə sinirinin zədələnməsindən sonra mitoxondrilərin köçürülməsi sağ qalan sinir hüceyrələrinin sayının artmasına və tor qişanın işığa həssas strukturlarının daha yaxşı qorunmasına gətirib çıxarıb.

Müəlliflərin sözlərinə görə, bu metod gələcəkdə neyrodegenerativ və oftalmoloji xəstəliklərin müalicəsi üçün əsas ola bilər. Bununla belə, tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, hələlik söhbət klinikadan əvvəlki təcrübələrdən gedir və insanların üzərində tətbiq üçün təhlükəsizlik və effektivlik baxımından əlavə sınaqlara ehtiyac var.